توضیح مفهومی

اصطلاح‌نامه

وابسته

لقب امام زمان (عج)

برش متن از منابع

  • الغیبه صفحه 415:

392 - وروی محمد بن یعقوب الکلینی عن أحمد بن یوسف الشاشی ( 5 )قال : قال لی محمد بن الحسن الکاتب المروزی : وجهت إلی حاجز الوشاء مائتی دینار وکتبت إلی الغریم ( 6 ) بذلک فخرج الوصول ، وذکر : أنه کان [ له ] ( 7 ) قبلی ألف دینار وأنی وجهت إلیه مائتی دینار ، وقال : إن أردت أن تعامل أحدا فعلیک

( 5 ) قال السمعانی فی الانساب : الشاشی بالالف الساکنة بین الشینین ، هذه النسبة إلی مدینة وراء نهر سیحون ، یقال لها : " الشاش " وهی من ثغور الترک . وفی الخرائج وعنه البحار : محمد بن یوسف الشاشی . ( 6 ) قال الشیخ المفید ( ره ) فی الارشاد : 354 هذا رمز کانت الشیعة تعرفه قدیما بینها ویکون خطابها علیه السلام للتقیة . ( 7 ) من نسخ " أ ، ف ، م " . ^416^ بأبی الحسین الاسدی بالری.

  • کمال الدین و تمام النعمة صفحه 485:

عن علی بن محمد الرازی المعروف بعلان الکلینی قال : حدثنی محمد بن شاذان بن نعیم ________________________________________ 486 النیسابوری قال : اجتمع عندی مال للغریم علیه السلام ( 1 ) خمسمائة درهم ، ینقص منها عشرین درهما فأنفت ( 2 ) أن أبعث بها ناقصة هذا المقدار ، فأتممتها من عندی وبعثت بهاإلی محمد بن جعفر ( 3 ) ولم أکتب مالی فیها فأنفذ إلی محمد بن جعفر القبض ، وفیه " وصلت خمسمائة درهم ، لک منها عشرون درهما " .

( 1 ) فی بعض النسخ " للقائم علیه السلام " . واطلاق الغریم علی الصاحب لکونه صاحبا للحق عجل الله تعالی فرجه . ( 2 ) أی کرهت ، وفی بعض النسخ " فأبیت " ( 3 ) هو محمد بن جعفر الاسدی أبو الحسین الرازی أحد الابواب کما فی " ست ".

  • کمال الدین و تمام النعمة صفحه 492:

محمد بن هارون قال : کانت للغریم علیه السلام علی خمسمائة دینار فأنا لیلة ببغداد وبها ریح وظلمة ( 3 ) وقد فزعت فزعا شدیدا وفکرت فیما علی ولی ، وقلت فی نفسی : حوانیت اشتریتها بخمسمائة و ثلاثین دینارا وقد جعلتها للعزیم علیه السلام بخمسمائة دینار ، قال : فجاءنی من یتسلم منی الحوانیت وما کتبت إلیه فی شئ من ذلک من قبل أن أطلق به لسانی ولا أخبرت به أحدا ( 3 ) فی بعض النسخ " وقد کان لها ریح وظلمة ".

  • کمال الدین و تمام النعمة صفحه 497:

19 - حدثنی أبی رضی الله عنه قال : حدثنی سعد بن عبد الله قال : حدثنی علی بن محمد بن إسحاق الاشعری قال : کانت لی زوجة من الموالی قد کنت هجرتها دهرا فجاءتنی فقالت : إن کنت قد طلقتنی فأعلمنی ، فقلت لها : لم = اطلقک ونلت منها ________________________________________ 498 فی هذا الیوم فکتبت إلی بعد أشهر تدعی أنها حامل ، فکتبت فی أمرها وفی دار کان صهری أوصی بها للغریم علیه السلام أسأل أن یباع منی وأن ینجم علی ثمنها ( 1 ) فورد الجواب فی الدار " قد اعطیت ما سألت " وکف عن ذکر المرأة والحمل ، فکتبت إلی المرأة بعد ذلک تعلمنی أنها کتبت بباطل وأن الحمل لا أصل له ، والحمد لله رب العالمین . ( 1 ) أی یقرر أداءه فی اوقات معلومة متتابعة نجوما لا دفعة واحدة.

  • کمال الدین و تمام النعمة صفحه 498:

وحدثنی العاصمی أن رجلا تفکر فی رجل یوصل إلیه ما وجب ________________________________________ 499 للغریم علیه السلام وضاق به صدره ، فسمع هاتفا یهتف به : " أوصل ما معک إلی حاجز " . قال : وخرج أبو محمد السروی إلی سر من رأی ومعه مال فخرج إلیه ابتداء " فلیس فینا شک ولا فیمن یقوم مقامنا شک ورد ما معک إلی حاجز ".

  • نجم الثاقب صفحه 82:

نود و هفتم "غریم"، علمای رجال تصریح نمودند که از القاب خاصه است و در اخبار اطلاق آن بر آن حضرت شایع است و غریم هم به معنی طلبکار است و هم به معنی بدهکار و در اینجا به معنای اول است و این لقب مثل غلام از روی تقیه بود که هر چون شیعیان می خواستند مالی نزد آن حضرت یا وکلایش بفرستند یا وصیت کنند یا از جانب جنابش مطالبه کنند و در نظایر این مقام به این لقب می خواندند و از غالب ارباب زرع و تجارت‏ و حرفه و صناعت طلبکار بود. شیخ مفید در ارشاد روایت کرده از محمد بن‏ صالح که گفت چون پدرم مرد و امر راجع‏ به من شد برای پدرم بر مردم دستکی بود از مال غریم شیخ فرمود این رمزی بود که شیعه در قدیم آن را می شناختند میان خود و خطاب ایشان حضرت را به آن‏ برای تقیه بود.

منابع

  1. الغیبه : صفحه 415
  2. کمال الدین و تمام النعمة : صفحه 485، 492، 497، 498
  3. نجم الثاقب : صفحه 82