پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

ادات اشفاق : ادات بیانگر خیرخواهی و نصیحت‌کردن

اشفاق به معنای خیرخواهی، نصیحت‌کردن و مراقبت است. و ادوات اشفاق هم این معنا را دارند و عبارتند از:

1. عسی: فعلی جامد و غیر متصرف است که معانی متفاوت- از جمله «اشفاق»- دارد؛ مانند: «... وَعَسَی أَن تَکْرَهُواْ شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَعَسَی أَن تُحِبُّواْ شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّکُمْ...»؛ «و بسا چیزی را خوش نمی‏دارید و آن برای شما خوب است و بسا چیزی را دوست می‏دارید و آن برای شما بد است» (بقره// 216) .

2. لعلّ: این کلمه نیز دارای معانی مختلفی- از جمله اشفاق- است؛ مانند: «... لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِیبٌ»؛ «شاید رستاخیز نزدیک باشد» (شوری// 17) .

اشفاق را نوعی ترجی دانسته‌اند؛ با این تفاوت که ترجی در محبوب است و اشفاق در مکروه.

منابع

  1. الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 275
  2. الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 241
  3. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 392
  4. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 288

اصطلاح‌نامه

اعم

ادوات قرآن

منابع

  • الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 241، 275
  • البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 288، 392
  • البرهان فی علوم القرآن جلد 4 : صفحه 314، 417
  • قرآن ثقل اکبر : صفحه 118، 153