پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

أئمّه جمع امام و امام در اطلاقات فقها در دو مفهوم عام و خاص به کار رفته است.

مفهوم عام: امام در مفهوم عام، عبارت است از حاکم و ولیّ مسلمانان (--» ولایت فقیه) ، امام جماعت (--» امام جماعت) و امام جمعه (--» امام جمعه) .

مفهوم خاص: امام در مفهوم خاص بر انبیا و جانشینان آنان اطلاق می‌شود که از جانب خداوند متعال دارای منصب والای امامت و ولایت هستند.

امام به این معنا، دارای ولایت مطلقه در امور دین و دنیا و معصوم از گناه و مصون از هر گونه لغزش، اشتباه و فراموشی و حجّت بر خلق و خلیفه خداوند در زمین است. 1

امام به مفهوم نخست یا به صورت اضافه به کار می‌رود - مانند امام جماعت و امام مسلمانان، و یا با قرینه و چنانچه بدون اضافه و قرینه به کار رود، مراد، معنای خاص آن می‌باشد. که موضوع این مقاله است و از آن به « امام عادل » یا « امام عدل » نیز تعبیر شده است. 2

از این عنوان در باب‌های بسیاری همچون طهارت، صلات، زکات، خمس، انفال، حج، جهاد، امر به معروف، نکاح، اطعمه و اشربه، احیاء موات، ارث، قضاء، حدود، قصاص و دیات، از جهات مختلف سخن رفته است.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 67

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «امام معصوم ( ع )» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

ائمه ( ع ) ( فقه )، ائمه معصومین ( ع )، امام ( ع )، امام اصل، امامان معصوم (ع )

اعم

امام ( عام )، اهل بیت (ع )، حاکم شرع ( عام )، عاقله ( فقه )، مستحق خمس، وارث به ولاء

اخص

امام حسن ( ع )، امام حسن عسکری ( ع )، امام حسین ( ع )، امام سجاد ( ع )، امام صادق (ع )، امام علی ( ع )، امام مهدی ( عج )

وابسته

اجرت عزاداری امام ( ع )، اذان امام ( ع )، اذن امام ( ع )، ارث امام ( ع )، اسامی امامان، اسلام وارث، اطاعت از امام ( ع )، اعتراض به امام ( ع )، اعتقاد به الوهیت معصوم (ع)، اعتقاد به امام معصوم ( ع )، افشای اسرار معصوم ( ع )، اقرار به ائمه (ع)، اقطاع امام ( ع )، امامت امام (ع )، امامت معصوم (ع)، امان امام ( ع )، اندوه بر غصب امامت، اندوه بر مصائب اهل بیت ( ع )، بدن ائمه ( ع )، بیع غنیمت جنگی، تحلیف به امام معصوم (ع )، تحلیف به برائت از معصوم (ع )، تربت ائمه ( ع )، تشبیه امام ( ع )، تصدیق امامان، تصرف اموال امام ( ع )، تعمیر روضه امامان، تعیین امام جمعه، تفدیه به پدر، توسل به ائمه ( ع )، جزیه امام ( ع )، جهاد ابتدایی در عصر غیبت، جهاد هم راه غیر امام ( ع )، جهاد هم راه منصوب امام ( ع )، حجب ضامن جریره بر امام ( ع )، حد قذف دختر امام ( ع )، حد قذف مادر معصوم ( ع )، خروج مستأمن، دعای مأثور از ائمه ( ع )، دفاع با امام عادل، دفاع با نایب امام ( ع )، ذکر عطش امام حسین ( ع )، رساندن خمس به امام ( ع )، زیارت ائمه ( ع )، سب امام ( ع )، سجده سهو امام ( ع )، سماع نصب قاضی از امام ( ع )، سهم امام ( ع )، سهم ذی القربی، سَلَب، شورش بر امام ( ع )، صفایا، صلوات بر امام ( ع )، ضمان امام ( ع )، عدد امامان، غلو نسبت به امامان، غنیمت جنگی بدون اذن امام ( ع )، قبر امام معصوم ( ع )، قذف امام ( ع )، قضاوت امام (ع )، کفاره چاک لباس در مصائب، مبارزه با اذن منصوب امام ( ع )، مبارزه با منع امام ( ع )، مبارزه بدون اذن امام ( ع )، مبارزه بدون الزام امام ( ع )، محبت امام ( ع )، مرزبانی در زمان حضور امام ( ع )، مرگ امام معصوم ( ع )، مشاهد مشرّفه، معدن زمین امام ( ع )، معدن زمین غیر امام ( ع )، مهادنه امام ( ع )، مهادنه با مرگ امام ( ع )، مهادنه منتخب امام ( ع )، نایب امام ( ع )، نذر بر امام ( ع )، نذر زیارت امام ( ع )، نذرحرم امام معصوم ( ع )، نقض مهادنه توسط امام ( ع )، نماز امام (ع ) بر میت، هدیه ثواب قرائت به معصوم ( ع )، هدیه حربی به امام ( ع )، وقف بر امام معصوم ( ع )، وقف حرم امامان (ع)، ولای امامت، ولایت امام ( ع )

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه امام معصوم ( ع ) به زیرصفحه امام معصوم ( ع )/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • اشارة السبق الی معرفة الحق : صفحه 97
  • الجامع للشرائع : صفحه 94
  • الخلاف جلد 1 : صفحه 626
  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 1 : صفحه 662
  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 10 : صفحه 310
  • المراسم العلویة : صفحه 77
  • المعتبرفی شرح المختصر جلد 2 : صفحه 307
  • المهذب جلد 1 : صفحه 100
  • الموسوعه الفقهیه المیسره جلد 5 : صفحه 102
  • ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد جلد 1 : صفحه 118
  • تبصرة المتعلمین : صفحه 286
  • تحریرالاحکام (ط ج) جلد 1 : صفحه 273
  • تحریرالوسیله جلد 2 : صفحه 599
  • تذکرة الفقهاء (ط ق) جلد 1 : صفحه 144
  • ترمینولوژی حقوق : صفحه 441
  • جامع الخلاف و الوفاق بین الامامیة و بین ائمة الحجاز و العراق : صفحه 88
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 11 : صفحه 152، 157، 168، 334
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 39 : صفحه 11
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 43 : صفحه 413
  • رسائل المحقق الکرکی جلد 1 : صفحه 158
  • روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان : صفحه 285
  • ریاض المسائل (ط.ج) جلد 4 : صفحه 7
  • ریاض المسائل جلد 10 : صفحه 548
  • سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 29 : صفحه 280
  • شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام جلد 1 : صفحه 75
  • غنیة النزوع : صفحه 90
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 67
  • کتاب السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی جلد 1 : صفحه 290، 303
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 11 : صفحه 346
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 2 : صفحه 333، 360
  • مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة جلد 2 : صفحه 237
  • منتهی المطلب (ط ق) جلد 1 : صفحه 317
  • مهذب الاحکام جلد 9 : صفحه 52، 76
  • نهایة الاحکام فی معرفة الاحکام جلد 2 : صفحه 14