پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

جدول: تقویم.

جدول، تقویمی است که حرکات ماه و دیگر سیارات در آن ثبت، و در پرتو آن اوّل هرماه تعیین می‏شود. 1 برخی آن را به محاسبه ویژه بر پایه حرکت ماه تعریف کرده‏اند که بازگشت آن به قرار دادن یک ماه، تمام و یک ماه، ناقص در طول سال است که از مُحرّم آغاز می‏شود. در نتیجه محرّم و رمضان پیوسته تمام و شوال و ذیحجّه همواره ناقص خواهد بود. 2 برخی نیز آن را جدولی منسوب به عبداللَّه بن معاویة بن عبداللَّه بن جعفر برای تعیین اوّل ماه دانسته‏اند که او نیز آن را به امام صادق علیه السّلام منتسب می‏کرد. 3 لیکن از آنجا که محاسبات نجومی در تعیین اوّل ماه حجّت شرعی نیست، اختلافات یاد شده در معنای جدول تأثیری در حکم شرعی مسئله ندارد. از این عنوان در باب صوم نام برده‏اند.

اوّل ماه با رؤیت هلال ثابت می‏شود؛ از این رو، بنابر مشهور برای تعیین آن، جدول به دلیل ظنّی بودن، اعتبار ندارد. 4

1. المعتبر 688 /2؛ تذکرة الفقهاء 137 /6؛ مستند الشیعة 2 405 /10. الروضة البهیة 3 110 /2. غنیة النزوع/ 132 - 131؛ مستند الشیعة 4 405 /10. جواهر الکلام 363 /16؛ مهذّب الاحکام 267 - 266 /10.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 58

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «جدول نجومی» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

تقویم نجومی

اعم

آلات سنجش

وابسته

ثبوت هلال به جدول نجومی

منابع

  • النضید فی شرح روضة الشهید جلد 5 : صفحه 129
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 58