پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

دِماء واجب: قربانیهای واجب.

دماء جمع 'دم' به معنای خون و در این جا مراد خونهایی است که به عنوان

________________________________________

653

قربانی ریخته می‏شود. از آن در باب حج سخن گفته‏اند.

به تصریح قرآن کریم، قربانیهای واجب در حج چهارتا است:

1. قربانی در حج تمتع) ر حج تمتع (.

2. قربانی جهت احصار) ر احصار (.

3. قربانی جهت تراشیدن سر در حال احرام) ر احرام (یا بین عمره تمتع و حج تمتع) ر تراشیدن (.

4. قربانی جهت شکار) ر صید (در حرم) ر حرم (و در حال احرام.

وجوب قربانی در حج تمتع، ترتیبی است؛ بدین معنا که ابتدا قربانی واجب است. در صورت عدم امکان آن، ده روز روزه واجب می‏شود که باید سه روز آن را در ایام حج و هفت روز دیگر را پس از بازگشت از حج بگیرد.

وجوب قربانی جهت احصار، تعیینی است؛ به این معنا که تنها قربانی، واجب است نه چیزی دیگر.

وجوب قربانی جهت تراشیدن سر و نیز صید، تخییری است و حاجی بین قربانی کردن، صدقه دادن و روزه گرفتن مخیّر است. 1

1. تذکرة الفقهاء 297 /8؛ منتهی المطلب 265 - 263 /11؛ الدروس الشرعیة 443 /1.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 652

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «قربانی واجب» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

دماء واجب

اعم

قربانی ( عمل )، واجبات

اخص

قربانی کفاره حج، قربانی منذور، قربانی واجب اشتراکی

وابسته

تداخل قربانی تحلل، تصرف در قربانی واجب، خوردن گوشت قربانی واجب، قربانی مستحب، نقصان حیوان قربانی واجب

منابع

  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 2 : صفحه 298
  • المبسوط فی فقه الامامیة جلد 1 : صفحه 375
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 42 : صفحه 232
  • جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 3 : صفحه 236
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 19 : صفحه 126
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 652
  • کتاب السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی جلد 1 : صفحه 599