پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

استغاثه: فریاد خواهی برای رهایی از گرفتاری.

به فریادجو ' مُستغیث ' و به فریادرس ' مستغاث ' گفته می‌شود و از آن در باب هایی مانند صلات، طلاق، قضاء و حدود به مناسبت سخن رفته است.

استغاثه، در صورتی که حفظ جان، مال یا ناموس محترم، متوقّف بر آن باشد، واجب و ترک آن حرام است. 1 همچنین اگر فردی نزد قاضی برای احقاق حق خویش علیه کسی استغاثه نماید، اجابت او بر قاضی واجب است. 2

برخی فقها، تدرّج (گام به گام پیش رفتن) را در مقام دفاع از خویش واجب می‌دانند (--' دفاع) . بنا بر این، در مرحله نخست باید با استغاثه و فریاد خواهی، دشمن را دفع کرد و در صورت نتیجه نگرفتن، به مرحله بالاتر یعنی دفاع فیزیکی (با دست و پا) که آن هم دارای مراحلی است، روی آورد. 3 برخی ناتوانی از دفع مکرِه را - هر چند از راه استغاثه - در تحقّق اکراه (--' اکراه) شرط دانسته‌اند. 4

از جمله نمازهای مستحبی، نماز استغاثه است (--' نماز استغاثه) .

1 - جواهر الکلام 41 650.

2 - 40 134.

3 - المبسوط 8 75 - 77 و قواعد الاحکام 3 571.

4 - جواهر الکلام 32.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 438

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «مستغاث» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

فریادرس

اعم

انسان ( فقه )

وابسته

استغاثه ( فقه )، مستغیث

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه مستغاث به زیرصفحه مستغاث/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • الموسوعه الفقهیه المیسره جلد 3 : صفحه 12
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 438