پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

تملیک

تَملیک: مالی را به ملک دیگری در آوردن.

از آن در بابهای عقود نظیر تجارت، قرض، رهن، صلح، مضاربه و هبه سخن رفته است.

حکم تکلیفی: تملیک به معنای فراهم کردن اسباب آن امری مباح است، لیکن گاهی به سبب عارضه‏ای مستحب می‏شود، مانند صدقه) ر صدقه (یا وام دادن به مؤمن نیازمند) ر قرض (و گاهی حرام می‏شود، مانند خرید و فروش بعد از اذان روز جمعه در صورت وجوب نماز جمعه) ر نماز جمعه (و در پاره‏ای موارد واجب می‏گردد، مانند تملیکی که در عقد لازم شرط شود و یا به سبب نذر و عهد یا قسم بر انسان واجب گردد.

ارکان تملیک: ارکان تملیک عبارت است از تملیک کننده، قبول کننده تملیک، مورد تملیک و سبب تملیک. در تملیک کننده و قبول کننده تملیک، اهلیّت برای تملیک و تملّک شرط است) ر اهلیّت (.

مورد تملیک یا عین خارجی است، مانند زمین و خانه و یا منفعت، مانند سکونت در خانه و یا انتفاع، مانند استفاده از مال عاریه‏ای، از قبیل ظرف.

سبب تملیک عبارت است از عقد) ر عقد (. عقد یا معاوضی است؛ بدین معنا که تملیک در مقابل عوض صورت می‏گیرد، مانند بیع) ر بیع (و اجاره) ر اجاره (و یا غیر معاوضی) مجّانی و بدون عوض (، مانند هبه) ر هبه (، صدقه و عاریه) ر عاریه (.

آثار تملیک: اثر تملیک، جواز هر نوع تصرف مشروع در مال مملوک، از قبیل فروختن، بخشیدن و قرض دادن است.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 636

اصطلاح‌نامه

یادداشت دامنه

تَملیک: مالی را به ملک دیگری در آوردن

اعم

احکام وضعی ( فقه )

اخص

تملیک در حج بذلی، تملیک کودک
به لحاظ مملوک:
تملیک حق خیار، تملیک کفاره، تملیک منفعت

وابسته

اثبات تملیک، اجاره به شرط تملیک ( فقه )، تملک، معاطات تملیکی، نکاح به تملیک، وصیت تملیکی ( فقه )

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه تملیک به زیرصفحه تملیک/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید. == منابع ==index.php?catid=50

  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 2 : صفحه 166
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 14 : صفحه 24
  • تحریرالوسیله جلد 2 : صفحه 132
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 17 : صفحه 263
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 636
  • مهذب الاحکام جلد 12 : صفحه 87، 88