پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

تفاوت حواله با ضمان: ضمان دو معنا دارد؛ یکی عام و دیگری خاص. ضمان به معنای عام عبارت است از تعهّد به مال یا نفس. این تعریف هم کفالت را دربر می‏گیرد - که تعهّد به نفس است - هم حواله را - که تعهّد به مال از سوی کسی است که ذمّه‏اش به مثل آن مشغول است - و هم ضمان به معنای خاص را که عبارت است از تعهّد به مال توسط کسی که ذمّه‏اش از مثل آنچه که بر ذمّه مضمون عنه آمده، بَری می‏باشد. 4

تفاوت حواله با ضمان به معنای عام در عموم و خصوص است؛ در نتیجه هر حواله‏ای ضمان است لیکن هر ضمانی - مانند کفالت - حواله نیست. تفاوت حواله با ضمان به معنای خاصّ بنابر قول به عدم صحّت حواله بر بری‏ءالذّمه واضح است و بنابر قول به صحّت، تفاوت در این است که حواله انتقال دین از ذمّه محیل به ذمّه محال علیه است و ضمان تعهّد به دین است که از آثار آن انتقال دین به ذمّه ضامن می‏باشد5 و نیز در ضمان، عقد بین طلبکار و اجنبی و در حواله بین طلبکار و بدهکار منعقد می‏شود. 6

عنوان حواله از ابواب فقهی است و از مباحث و احکام آن در همین باب سخن رفته است.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 383

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «ضمان بالمعنی الاعم» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

پایندانی، تعهد ( فقه )، ضمان ( عام )، ضمانت

اعم

عقد ( فقه )

اخص

تضامن، ضمان بالمعنی الاخص، ضمان کاهش ارزش پول، کفالت ( نفس )

وابسته

آسیب، احکام ضمان، ارث تعهد، اسباب ضمان، الزام، بیمه به صیغه ضمان، پرداخت ضمان از سود، پرداخت مضمون، تضمین ( فقه )، تهاتر در ضمان، خیار در ضمان، دستور کار شخصی به سرباز، دعوی در ضمان، شرایط ضمان، قاعدة الخراج بالضمان، قاعده کل قراض لاضمان فیه ما لم یتعد فیه، قاعده ما لا یضمن بصحیحه لا یضمن بفاسده، قاعده ما یضمن بصحیحه یضمن بفاسده، قبول ضمان، نصب پمپ آب بدون مجوز، وکالت در ضمان، ید ضمان

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه ضمان بالمعنی الاعم به زیرصفحه ضمان بالمعنی الاعم/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة جلد 21 : صفحه 3
  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 4 : صفحه 113
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 28 : صفحه 219
  • ترمینولوژی حقوق : صفحه 380، 419، 420، 421
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 26 : صفحه 114
  • رسائل المحقق الکرکی جلد 1 : صفحه (91-92)
  • ریاض المسائل جلد 5 : صفحه 395
  • شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام جلد 2 : صفحه 107
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 383
  • فرهنگ معارف اسلامی جلد 3 : صفحه 187
  • فقه الامام جعفرالصادق جلد 4 : صفحه 45
  • مبسوط در ترمینولوژی حقوق جلد 3 : صفحه 2404، 2420
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 9 : صفحه 282
  • مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام جلد 4 : صفحه 171
  • مستمسک العروة الوثقی جلد 13 : صفحه 244
  • مهذب الاحکام جلد 20 : صفحه 211